سبدگردانی

 

سبدگردانی چیست؟

 

در بازار سرمایه، سبد به ترکیبی از اوراق بهادار مختلف اطلاق می شود که به جهت کاهش ریسک سرمایه گذاری تشکیل می‌گردد. سهام مختلف از لحاظ ریسک و بازده با یکدیگر متفاوت می باشند که با استفاده از ترکیب همین تفاوت ها در یک سبد می‌توان به سطح مشخصی از بازدهی با ریسک کمتر دست پیدا نمود.

  • طبق قانون، سبدگردانی عبارت است از: تصمیم به خرید، فروش یا نگهداری اوراق بهادار به‌نام سرمایه‌گذار معین توسط سبدگردان در قالب قراردادی مشخص، به منظور کسب انتفاع برای سرمایه‌گذار.

قرارداد سبدگردانی

جهت تشکیل سبد سرمایه‌گذاری، قراردادی بین سرمایه‌گذار و سبدگردان منعقد خواهد شد. این قرارداد در چهار نسخه تهیه و تنظیم می‌گردد. یک نسخه از قرارداد در اختیار سازمان بورس اوراق بهادار ، یک نسخه در اختیار امین دو نسخه دیگر در اختیار طرفین قرارداد یعنی سرمایه‌گذار و سبدگردان قرار خواهد گرفت. آورده سرمایه‌گذار برای تشکیل سبد می‌تواند ترکیبی از اوراق بهادار و آورده نقدی باشد. در صورتی که آورده مشتری، اوراق بهادار باشد فرم آورده غیر نقدی تشکیل سبد سهام باید تکمیل گردد. 

سرمایه‌گذار با امضاء قرارداد سبدگردانی، سبدگردان را جهت شرکت در مجامع و اعمال حق رای سهام و دریافت سود سهام وکیل خود قرار می‌دهد. سبدگردان وظیفه و وکالت دارد که کلیه منافع و مزایا دارایی‌های سبد هر سرمایه‌گذار را دریافت و به آن سبداختصاصی اضافه نماید. 

سبدگردان، خرید و فروش اوراق بهادار برای سرمایه‌گذار را در قالب کد معاملاتی جداگانه‌ای انجام خواهد داد که ترکیبی از شناسه‌های سبدگردان و سرمایه‌گذار است. در صورتی که آورده مشتری به صورت اوراق بهادار باشد اوراق بهادار مذکور پس از انعقاد قرارداد با تأیید سازمان از کد معاملاتی اصلی به کد معاملاتی جدید منتقل می‌گردد.

 

تشکیل سبد اختصاصی

به منظور تشکیل سبد اختصاصی، سبدگردان ضمن بررسی اهداف و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار، پروفایل ریسک و بازدهی را برای هر سرمایه‌گذار تهیه می‌نماید. در این فرآیند سرمایه گذار ضمن ابراز اطلاعات شخصی و سوابق سرمایه‌گذاری به تکمیل پرسشنامه تعیین میزان ریسک پذیری اقدام می‌نماید. اطلاعات سرمایه‌گذار توسط کارشناسان و تحلیلگران بخش سبدگردانی ارزیابی و نتیجه آن به اطلاع سرمایه‌گذار می‌رسد. نتیجه ارزیابی پس از تأیید، توسط ایشان مبنای تصمیم‌گیری در فرآیند سبدگردانی قرار می‌گیرد. لذا پاسخ صحیح و با دقت به سوالات موجود در فرم‌های ارزیابی توان مشتری در تعیین ترکیب دارایی‌های سبد بسیار مؤثر است.

اطلاعات سرمایه‌گذار نزد سبدگردان محرمانه تلقی می‌گردد و سبدگردان ملزم به حفظ اسرار سرمایه‌گذار است. همچنین سرمایه‌گذار نیز ملزم است از افشاء اطلاعات محرمانه‌ای که در رابطه با قرارداد سبدگردانی در اختیار ایشان قرار می‌گیرد، بپرهیزد.

سبدگردان گزارشات ماهانه عملکرد سبد را در مهلت‌های مقرر در قرارداد سبد تهیه و برای سرمایه‌گذار ارسال می‌نماید. همچنین سرمایه‌گذار از طریق سایت کارگزاری و با استفاده از نام کاربری و رمز عبور اختصاصی به گزارشات دوره‌ای سبد خویش دسترسی خواهد داشت. 

سرمایه‌گذار در طی دوره قرارداد سبدگردانی امکان برداشت و یا واریز وجه به سبد را دارد. این فرآیند ضمن تنظیم متمم و تأیید آن توسط طرفین قرارداد به اطلاع سازمان بورس و اوارق بهادار خواهد رسید. 

علاوه بر سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر بر فعالیت سبدگردانی، همواره یک موسسه حسابرسی مورد اعتماد بورس به عنوان امین، بر فعالیت‌های سبدگردانی و تطبیق آن با قوانین مربوطه نظارت دارد.

نکات ضروری در تشکیل سبد

  • تشکیل سبد ریسک حاصل از سرمایه گذاری در سهام شرکتها را حداکثر تا سطح ریسک بازار کاهش می‌دهد و کاهش ریسک هایی که کل بازار را تحت تاثیر قرار می‌دهند (ریسک سیستماتیک) از طریق متنوع سازی اجزای سبد امکان پذیر نمی‌باشند.
  • چگونگی انتخاب سهام و وزن هر یک در سبد نیازمند تسلط به علوم مالی و آشنایی کامل با بازار سرمایه است.
  • سبد سهام هر سرمایه گذار باید متناسب با ریسک پذیری و بازده انتظاری وی تشکیل گردد.

هزینه‌های مربوط به قرارداد سبدگردانی به قرار زیر می‌باشد

  • کارمزد سبدگردان، سبدگردان در ازای مدیریت وجوه و دارایی‌های مالی سرمایه‌گذار، مبلغی را تحت عنوان کارمزد سبدگردانی از ایشان دریافت می‌نماید. این کارمزد به صورت بسته‌های پیشنهادی به سرمایه‌گذار ارائه می‌گردد که پس از توافق نهایی در قرارداد سبدگردانی ذکر می‌گردد.
  • کارمزد انجام معاملات اوراق بهادار سرمایه‌گذار مربوط به این قرارداد که مطابق مقررات بورس اوراق بهادار اخذ می‌شوند.
  • مالیات نقل و انتقال اوراق بهادار سرمایه‌گذار مربوط به این قرارداد.

جهت تشکیل سبد سرمایه‌گذاری مدارک ذیل مورد نیاز است

  • تکمیل قرارداد سبدگردان و سرمایه‌گذار
  • تهیه و تکمیل فرم ایجاد کد سبدگردان و انتقال سهام
  • در صورت داشتن آورده غیرنقدی، تکمیل فرم مربوطه
  • تصویر شناسنامه و کارت ملی سرمایه‌گذار
  • تصویر گواهینامه نقل و انتقال سهام
توصیه می‌شود قبل از اقدام به تشکیل سبد دستورالعمل اجرایی سبدگردان و نمونه قرارداد سبدگردانی توسط سرمایه‌گذار مورد مطالعه قرار گیرد.

سبدگردان همواره براساس ویژگی‌های سبدهای اختصاصی تحت مدیریت خود ترکیبی از اوراق بهادار یا دارایی‌های مالی زیر را در سبد سرمایه گذاری اختصاصی قرار می‌دهد.

  • اوراق بهادار قابل معامله در بورس اوراق بهادار تهران
  • اوراق بهادار قابل معامله در فرابورس ایران
  • واحدهای سرمایه‌گذاری انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارای مجوز از بورس
  • قراردادهای آتی قابل معامله در بورس اوراق بهادار تهران
  • اوراق مشارکت، اوراق صکوک، اوراق بهادار رهنی و سایر اوراق بهادار دارای مجوز انتشار از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا سازمان بورس و اوراق بهادار
  • گواهی‌های سپرده منتشره توسط بانک‌ها یا مؤسسات مالی و اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
  • انواع حساب‌های سپرده سرمایه‌گذاری در بانک‌های ایرانی
سرمایه‌گذار می‌تواند محدودیت‌هایی برای سبدگردان در خصوص ترکیب دارایی‌های به کار رفته در سبد اختصاصی خویش تعیین نمایند.

براساس ماده ٢٧ دستورالعمل سبدگردانی در خصوص گزارش ذینفعان، این کارگزاری به جز موارد زیر با موردی که در آن ذینفع باشد مواجه نیست.

١ - این کارگزاری به واسطه سرمایه‌گذاری بلند مدت در سهام شرکت‌های بورسی از منافع آن سهام بهره‌مند می‌گردد.

٢ - کارگزاری بورس بیمه ایران ، به عنوان مدیر، ضامن نقدشوندگی و کارگزار صندوق سرمایه‌گذاری مشترک ارزش کاوان آینده و کارآفرینان برتر آینده می‌باشد. به عنوان مدیر‌صندوق تصمیم گیری‌ها در خصوص ترکیب دارایی‌ها توسط کارگزاری بورس بیمه ایران صورت می‌گیرد. انجام سفارشات خرید و فروش صندوق نیز توسط کارگزاری بورس بیمه ایران به عنوان کارگزار صندوق انجام می‌گیرد.

در هیچ یک از دو مورد فوق درصد سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌ها، قابل ملاحظه نبوده به طوریکه کارگزاری آبان نفوذی در هیئت‌مدیره شرکت‌های سرمایه‌پذیر نداشته و در تصمیم‌گیری‌ها نقشی ندارد. بنابراین در حال حاضر ریسک تضاد منافع مشتریان سبدگردانی با منافع کارگزاری و کارکنان آن وجود ندارد. بدیهی است در صورت ایجاد هرگونه تضاد منافع، مراتب از طریق تارنمای رسمی شرکت کارگزاری آبان به اطلاع عموم خواهد رسید.

روش‌های تجزیه و تحلیل اوراق بهادار

کارشناسان و تحلیلگران واحد سبدگردانی به منظور تصمیم‌گیری در خصوص خرید، فروش و یا نگهداری اوراق بهادار از تحلیل‌های بنیادی و تکنیکال استفاده می‌نمایند. 

در تحلیل بنیادی، مولفه‌های کلان اقتصادی و سیاسی داخلی و بین‌المللی تأثیرگذار و میزان تأثیر هر یک بر صنعت و شرکت مورد نظر مورد مطالعه قرار می‌گیرد. همچنین به منظور ارزشگذاری سهام شرکت، وضعیت فعلی شرکت با استفاده از گزارش‌های مالی منتشره از سوی شرکت، تجزیه و تحلیل می گردد. مجموعه این اطلاعات به منظور پیش بینی جریانات درآمدی آتی شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برخی از مدل‌های ارزش‌گذاری سهام که توسط کارشناسان واحد سبدگردانی مورد استفاده قرار می‌گیرند شامل تنزیل درآمدهای آتی، تنزیل جریانات وجوه نقد، تنزیل سودهای تقسیمی، مدل گوردن، قیمت گذاری سهام به روش نسبت P/E و ارزش جایگزینی در روش تحلیل تکنیکال، تحلیل مبتنی بر نمودارهای قیمت و حجم عرضه و تقاضاست. در این روش تحلیلگران بیشتر به دنبال یافتن الگویی مشخص در نوسانات قیمیتی سهم بوده تا براساس آن بتوانند رفتار قیمت را در آینده پیش‌بینی کنند.

سبدگردان به منظور کسب اطلاعات مورد نیاز خود از منابع اطلاعاتی زیر استفاده می‌نماید.

خدمات سبدگردانی کارگزاری بورس بیمه ایران

  • ارائه گزارشات ادواری از عملکرد سبد
  • پیگیری دریافت سود سهام، اقدامات مربوط به افزایش سرمایه و شرکت در مجامع
  • در دسترس بودن کارشناسان شرکت جهت پاسخگویی به سوالات سرمایه گذاران محترم

 

اطلاعات واحد سبدگردانی کارگزاری بورس بیمه ایران

 

در راستای اجرای ماده 29 دستورالعمل سبدگردانی مصوب 1389/08/28 هیئت مدیره محترم سازمان بورس و اوراق بهادار ، موارد قرار داده شده در فایل زیر به اطلاع می رسد :

اطلاعات سبدگردان